36.net.vn xin chia sẻ với quý vị và các bạn kinh nghiệm nhỏ hữu ích về việc Thủ tục sang tên sổ đỏ khi bố mẹ mất không để lại di chúc (Cập nhật 2025)
1. Căn cứ pháp lý khi sang tên sổ đỏ do thừa kế
Theo Điểm a Khoản 1 Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, nếu bố hoặc mẹ mất mà không để lại di chúc, tài sản (nhà đất) sẽ được chia thừa kế theo pháp luật.
Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thứ tự hàng thừa kế như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất: Vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Hàng thừa kế thứ hai: Ông bà nội ngoại, anh chị em ruột, cháu ruột (khi người chết là ông bà).
- Hàng thừa kế thứ ba: Cụ nội, cụ ngoại; bác, chú, cậu, cô, dì ruột; cháu, chắt ruột của người chết.
=> Trong đó, hàng thừa kế sau chỉ được hưởng khi không còn ai ở hàng trước.
---> Đất chưa có sổ đỏ có được thừa kế không? <---
2. Các bước sang tên sổ đỏ khi bố mẹ mất không để lại di chúc
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ công chứng văn bản thừa kế
Tùy từng trường hợp, hồ sơ công chứng sẽ khác nhau:
* Trường hợp 1: Từ chối nhận di sản
Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản. Khi đó cần chuẩn bị:
- Giấy tờ chứng minh quan hệ với người để lại di sản (Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu).
- Giấy chứng tử của bố hoặc mẹ.
- Văn bản từ chối nhận di sản được công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng.
* Trường hợp 2: Các bên thỏa thuận phân chia di sản
Nếu những người thừa kế thỏa thuận phân chia di sản, hồ sơ công chứng gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
- Giấy chứng tử của người để lại di sản.
- Giấy tờ tùy thân (CCCD hoặc hộ chiếu) của người thừa kế.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống (giấy khai sinh, hộ khẩu…).
- Văn bản thỏa thuận phân chia di sản hoặc tặng cho phần thừa kế (có công chứng).
>>> Con cái vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng cha mẹ có được thừa kế đất đai không? <<<
Bước 2: Kê khai và thực hiện nghĩa vụ tài chính
Sau khi có văn bản công chứng thừa kế, người nhận di sản phải thực hiện kê khai tại cơ quan thuế.
Các loại thuế, phí liên quan:
- Thuế thu nhập cá nhân: Theo Khoản 4 Điều 16 Thông tư 111/2013/TT-BTC,
Thuế TNCN = 10% × Giá trị phần bất động sản nhận được.
Lưu ý: Chỉ áp dụng nếu phần thừa kế trên 10 triệu đồng và không thuộc diện miễn thuế.
- Lệ phí trước bạ: Theo quy định, nhà đất nhận thừa kế thường được miễn lệ phí trước bạ, nhưng vẫn phải khai báo với cơ quan thuế (theo Khoản 6 Điều 26 Thông tư 111/2013/TT-BTC).
- Lệ phí địa chính: Mức thu tùy theo quy định của từng địa phương.
Bước 3: Đăng ký biến động sang tên sổ đỏ
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, tiến hành nộp hồ sơ đăng ký biến động quyền sử dụng đất tại:
- Bộ phận Một cửa của UBND cấp huyện/tỉnh, hoặc
- Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh VP đăng ký đất đai nơi có đất.
Hồ sơ gồm có:
+ Đơn đăng ký biến động đất đai (theo mẫu).
+ Văn bản công chứng thừa kế.
+ Bản gốc sổ đỏ.
+ Giấy tờ tùy thân của người thừa kế.
+ Biên lai chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
Thời gian giải quyết:
Theo Khoản 2 Điều 22 Thông tư 10/2024/TT-BTNMT, thời gian không quá 10 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ.
---> Người nuôi dưỡng cha mẹ có được hưởng toàn bộ tài sản thừa kế nhà đất? <---
3. Lưu ý quan trọng khi làm thủ tục sang tên sổ đỏ thừa kế
- Tất cả người thuộc hàng thừa kế thứ nhất đều có quyền ngang nhau đối với phần di sản, trừ khi có văn bản từ chối hoặc thỏa thuận tặng cho.
- Nếu có người chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi, việc công chứng phải có người đại diện hợp pháp.
- Trường hợp bố mẹ mất cả hai, hồ sơ cần giấy chứng tử của cả hai người và xác định tài sản chung hoặc riêng trước khi chia.
Thủ tục sang tên sổ đỏ khi bố mẹ mất không để lại di chúc gồm 3 bước cơ bản:
(1) Công chứng văn bản thừa kế – (2) Kê khai nghĩa vụ tài chính – (3) Đăng ký biến động sang tên.
Người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, tuân thủ đúng quy định pháp luật để tránh phát sinh tranh chấp và được cấp sổ đỏ nhanh chóng.
