Theo quy định, việc con theo mẹ sau ly hôn không ảnh hưởng đến quyền hưởng thừa kế của con từ cha.
36.net.vn xin chia sẻ với quý vị và các bạn kinh nghiệm nhỏ hữu ích về quyền thừa kế đất đai của con sau ly hôn, căn cứ theo Bộ luật Dân sự 2015.
1. Cơ sở pháp lý về quyền thừa kế của con sau ly hôn
Theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015, thừa kế là việc chuyển giao tài sản của người đã mất cho người còn sống. Việc thừa kế có thể được thực hiện theo hai hình thức:
- Thừa kế theo di chúc
- Thừa kế theo pháp luật
Điều quan trọng cần hiểu là: mối quan hệ huyết thống giữa cha và con vẫn tồn tại dù cha mẹ đã ly hôn. Vì vậy, việc con sống với mẹ không ảnh hưởng đến quyền hưởng di sản từ người cha.
---> Quyền sử dụng đất của vợ được nhận thừa kế, khi ly hôn có phải chia tài sản không? <---
2. Trường hợp 1: Cha không để lại di chúc (thừa kế theo pháp luật)
Căn cứ Điều 650 và Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, việc chia thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp sau:
- Người chết không để lại di chúc
- Di chúc không hợp pháp
- Người được chỉ định trong di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc
- Cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế không còn tồn tại
- Người thừa kế từ chối nhận di sản
Theo Điều 651, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm:
Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
Như vậy:
-> Con dù đang sống với mẹ vẫn là hàng thừa kế thứ nhất của cha.
-> Khi cha qua đời mà không để lại di chúc, con vẫn được hưởng phần di sản bằng nhau với những người cùng hàng thừa kế (ví dụ: mẹ, ông bà nội, các con khác nếu có).
>>> Thủ tục sang tên sổ đỏ khi bố mẹ mất không để lại di chúc <<<
3. Trường hợp 2: Cha có để lại di chúc (thừa kế theo di chúc)
Theo Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015,
“Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.”
Khi cha có để lại di chúc hợp pháp, việc chia thừa kế sẽ được thực hiện theo đúng nội dung của di chúc.
Tuy nhiên, để di chúc có giá trị pháp lý, cần thỏa mãn điều kiện tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể:
- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt, không bị ép buộc hay lừa dối.
- Nội dung di chúc không trái pháp luật, không trái đạo đức xã hội.
- Hình thức di chúc (bằng văn bản hoặc miệng) phải hợp lệ theo quy định.
* Nếu di chúc được lập đúng quy định, thì con chỉ được hưởng di sản nếu có tên trong di chúc.
* Nếu không được ghi tên, con sẽ không được chia thừa kế theo di chúc, trừ trường hợp đặc biệt quy định tại Điều 644 (nêu dưới đây).
>> [Cách chia đất đai thừa kế không có di chúc] <<
4. Trường hợp 3: Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc
Căn cứ Điểm b Khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015,
“Con thành niên mà không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần ít hơn hai phần ba suất đó.”
Nói cách khác:
Nếu con đã trưởng thành nhưng mất khả năng lao động (ví dụ: bị bệnh, khuyết tật, không thể tự nuôi sống), thì vẫn có quyền được hưởng ít nhất 2/3 suất thừa kế, dù không được cha ghi tên trong di chúc.
5. Con sống với mẹ sau ly hôn có được hưởng thừa kế đất đai của cha không?
Từ các quy định trên, có thể khẳng định:
-> Việc con sống với mẹ sau ly hôn hoàn toàn không ảnh hưởng đến quyền thừa kế tài sản của cha.
Dù cha mẹ đã ly hôn, mối quan hệ cha – con vẫn là mối quan hệ huyết thống hợp pháp được pháp luật công nhận.
Do đó, khi cha qua đời:
- Nếu không có di chúc, con vẫn được hưởng di sản theo pháp luật như các con khác.
- Nếu có di chúc hợp pháp, con chỉ được hưởng theo nội dung di chúc.
- Nếu con mất khả năng lao động, vẫn được hưởng 2/3 suất thừa kế, dù không được cha để lại tên trong di chúc.
>>> Người nuôi dưỡng cha mẹ có được hưởng toàn bộ tài sản thừa kế nhà đất không <<<
6. Một số lưu ý khi làm thủ tục nhận thừa kế đất đai
Để được đứng tên trên sổ đỏ phần di sản thừa kế từ cha, người con (hoặc người đại diện hợp pháp nếu con chưa đủ tuổi) cần chuẩn bị:
Hồ sơ gồm có:
- Giấy chứng tử của người cha
- Giấy khai sinh của người con (chứng minh quan hệ cha – con)
- Giấy tờ chứng minh tài sản là của người cha (sổ đỏ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất)
- Di chúc (nếu có) hoặc văn bản khai nhận thừa kế
- Giấy tờ tùy thân của người nhận thừa kế
Sau khi hoàn thiện hồ sơ, nộp tại Văn phòng công chứng để làm thủ tục khai nhận hoặc phân chia di sản, sau đó đăng ký biến động quyền sử dụng đất tại Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất.
Tóm lại, con sống với mẹ sau ly hôn vẫn có quyền hưởng thừa kế đất đai và tài sản của cha theo quy định của pháp luật Việt Nam. Quyền thừa kế của con được bảo vệ dựa trên quan hệ huyết thống, không bị ảnh hưởng bởi việc cha mẹ ly hôn hay con ở với ai.
