Việc mua bán đất chỉ bằng giấy viết tay (không công chứng, chứng thực) vẫn khá phổ biến.
36.net.vn xin chia sẻ với quý vị và các bạn kinh nghiệm nhỏ hữu ích về các trường hợp cụ thể người bán có quyền đòi lại hoặc mất quyền với đất theo quy định của Luật Đất đai 2024 và Bộ luật Dân sự 2015.
1. Đất không đủ điều kiện chuyển nhượng
Theo khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024, để được phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất, người sử dụng đất phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện:
- Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hợp pháp.
- Đất không có tranh chấp.
- Quyền sử dụng đất không bị kê biên để thi hành án.
- Còn thời hạn sử dụng đất.
- Không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
=> Như vậy, nếu mua bán đất bằng giấy viết tay mà chưa có sổ đỏ hoặc không đủ điều kiện chuyển nhượng, Tòa án có thể tuyên giao dịch vô hiệu. Khi đó, bên chuyển nhượng có quyền đòi lại đất sau khi hoàn trả tiền cho bên mua.
---> Điều kiện chuyển nhượng, tặng cho, cho thuê đất nông nghiệp <---
2. Bán đất không có sự đồng ý của các thành viên trong hộ gia đình
Căn cứ khoản 2 Điều 27 Luật Đất đai 2024, khi quyền sử dụng đất thuộc hộ gia đình, thì mọi thành viên có chung quyền sử dụng đất phải cùng đồng ý bằng văn bản công chứng hoặc chứng thực trước khi thực hiện việc chuyển nhượng.
=> Nếu một người tự ý bán đất hộ gia đình mà không có sự đồng ý của các thành viên khác, thì những người còn lại có quyền đòi lại đất – đồng nghĩa với việc hợp đồng mua bán giấy viết tay có thể bị tuyên vô hiệu.
3. Vợ hoặc chồng tự ý bán đất là tài sản chung
Theo khoản 2 Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc chuyển nhượng, mua bán nhà đất là tài sản chung của vợ chồng phải có sự đồng ý của cả hai.
=> Nếu một bên tự ý bán đất mà không có sự chấp thuận của người còn lại, người kia có quyền yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu và đòi lại quyền sử dụng đất.
>>> Làm gì khi có tranh chấp trong mua bán nhà đất bằng giấy viết tay? <<<
4. Hợp đồng chuyển nhượng không được công chứng hoặc chứng thực
Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Nếu việc mua bán chỉ lập giấy viết tay, không qua công chứng hoặc chứng thực thì giao dịch sẽ không có hiệu lực, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015.
=> Cụ thể:
- Nếu bên mua chưa thanh toán đủ hai phần ba nghĩa vụ trong hợp đồng, bên bán có thể đòi lại đất.
- Ngược lại, nếu bên mua đã thanh toán từ hai phần ba giá trị trở lên, thì không thể yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu giao dịch chỉ vì vi phạm hình thức.
---> Mất giấy mua bán đất viết tay có được cấp sổ đỏ không? <---
Mua bán đất bằng giấy viết tay rất rủi ro, bởi dễ phát sinh tranh chấp và bị Tòa án tuyên vô hiệu. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, người dân nên kiểm tra tình trạng pháp lý của thửa đất trước khi giao dịch và thực hiện công chứng, chứng thực đầy đủ khi chuyển nhượng.
